B!og, czyli Niecodziennik — słów i obrazków co nieco, od czasu do czasu.

Wszelkie zamieszczone na b!ogu materiały mają oparcie w faktach udostępnionych publicznie, a ich przywołanie oraz przedstawienie — zarówno wizualne jak i treściowe — może być rozumiane wyłącznie jako stwierdzenie ocenne i stanowi wyrażenie osobistej opinii. Treści publikowane są w ramach konstytucyjnego prawa do wolności wyrażania swoich poglądów (Art. 54 Konstytucji RP).




• • •




ANNO DOMINI 2020




• • •




Światowy Dzień Pszczół, Word Bee Day, pszczoła miodna, pszczoła w herbie, heraldyce, pszczoła heraldyczna, pszczoła herb plagiat Walter Leonhard


Czy wiesz, że…


— że to nie Albert Einstein wieścił zagładę ludzkości, gdy wyginą pszczoły? 


20 maja obchodzony jest Światowy Dzień Pszczoły. Rezolucja w sprawie ustanowienia dnia dedykowanego pszczołom podjęta została w 2017 roku z inicjatywy Słowenii przez Organizację Narodów Zjednoczonych.1 Postanowiono w ten sposób zwrócić uwagę na kluczową rolę pszczół w światowym systemie pozyskiwania żywności. Według badań 87% roślin jest zapylanych właśnie przez pszczoły, a ilość upraw roślin zależnych od zapylania wciąż się zwiększa. 

O zagrożeniu dla człowieka, związanym z ewentualnym wyginięciem pszczół mówiło znane powiedzenie przypisywane Albertowi Einsteinowi:
  • Jeśli wyginą pszczoły, człowiekowi zostaną cztery lata istnienia.
W rzeczywistości jego pierwotnym źródłem jest dzieło Karola Darwina O Pochodzeniu gatunków, w którym opisał zależność istnienia koniczyny od… kotów, które tępią myszy niszczące gniazda trzmieli ziemnych:
  • Koniczyna czerwona bywa nawiedzana tylko przez trzmiele, gdyż inne pszczołowate nie mogą się dostać do nektaru. Przypuszczano także, że motyle nocne mogą zapylać koniczynę, wątpię jednak, czy to możliwe w przypadku koniczyny czerwonej, gdyż waga ich ciała nie wystarczyłaby do obniżenia płatków korony. Możemy więc uważać za wysoce prawdopodobne, że gdyby trzmiele znikły zupełnie lub stały się bardzo rzadkie w Anglii, to bratki i koniczyna stałyby się również bardzo rzadkie lub zupełnie by znikły. Ilość trzmieli w danej okolicy zależy w znacznym stopniu od ilości myszy polnych, które niszczą ich plastry i gniazda. […] Tym sposobem, rzecz to zupełnie prawdopodobna, że obfitość kotów w danej okolicy wpływa za pośrednictwem najpierw myszy, a potem trzmieli na ilość pewnych kwiatów w tej okolicy.2

W 1887 roku brytyjski periodyk przedrukował amerykański komentarz, żartobliwie odnoszący się do spostrzeżeń Darwina:
  • Bezpieczeństwo Anglii zależy od utrzymywanej przez nią liczby kotów. Swoje twierdzenie dowodzi następująco: bez pomocy trzmieli czerwona koniczyna nie mogłaby zostać zapylona. Trzmiele zakładające gniazda w ziemi są ofiarami myszy. Koty niszcząc myszy dają trzmielom szansę na przeżycie. Stąd też konkluzja: nie ma kotów — dużo myszy; dużo myszy — brak trzmieli; brak trzmieli — brak koniczyny; brak koniczyny — brak bydła; bez bydła nie ma wołowiny; a bez wołowiny gdzież byłby Anglik? 3

Żart, żartem, ale kwestia ochrony pszczół jest oczywiście jak najbardziej poważna. Rzecz jednak w tym, że współcześnie propagowane działania ochronne nakierowane są głównie na pszczołę miodną. Ze zrozumiałych względów — z uwagi na jej użytkowy status przeliczalny na miliardowe dochody. A tak naprawdę udział w globalny zapylaniu roślin użytkowych ma nie tyle pszczoła hodowlana, ale przede wszystkim jej dziko żyjące gatunki. 

I to o nich właśnie była mowa w publikacji z początku XX wieku, która najbardziej przyczyniła się do upowszechnienia świadomości o zależności ludzkości od istnienia pszczół. Jej autorem był Maurice Maeterlinck — belgijski dramaturg i eseista, a jednocześnie wnikliwy obserwator przyrody. W swoim zbiorze esejów Życie pszczół, wydanym w roku 1901, napisał:
  • Znanych jest około czterech tysięcy pięćset dzikich pszczół. Oczywiste jest, że nie będziemy ich pomijać. Być może któregoś dnia pogłębione studium, obserwacje i doświadczenia, których dotychczas nie przeprowadzono, rzuciłyby decydujące światło na historię ewolucji pszczoły. […] Uczniowie Darwina, między innymi Hermann Müller, uważają małą dziką pszczołę, zwaną Prosopis, rozpowszechnioną w całym wszechświecie, za przedstawiciela pszczoły, z której wywodzą się wszystkie znane nam pszczoły. […] Być może nie zdając sobie z tego sprawy, nie podejrzewasz nawet, że miewasz przed sobą czcigodną babcię, której prawdopodobnie zawdzięczamy większość naszych kwiatów i owoców. Szacuje się, że ponad sto tysięcy gatunków roślin zniknęłoby, gdyby pszczoły ich nie odwiedziły i kto wie? sama nasza cywilizacja, ponieważ wszystko to łączy się zagadkowo […] 4

Po raz pierwszy złowieszczą przestrogę przypisano Albertowi Einsteinowi w kanadyjskim czasopiśmie z roku 1941. 5 Europejskim źródłem łączącym przedmiotowe stwierdzenie bezpośrednio z Einsteinem były francuskie periodyki pszczelarskie z roku 1965. 6 Jednakże żadne źródło archiwalne dotychczas nie potwierdziło, ażeby Einstein kiedykolwiek zdanie to wyartykułował osobiście. 

A zatem nie Einstein, lecz Darwin i Maeterlinck.


Zapowiedź: Czy wiesz, że wspomniany Maurice Maeterlinck może mieć też udział w wykazaniu nierzetelności badawczej, leżącej u podstaw zarzutu plagiatu wzoru orła w projekcie godła 1927 roku? Napiszę o tym w najbliższym czasie — zapraszam do czytania :)


--
1. Światowy Dzień Pszczół — Rezolucja A/RES/72/211, Zgromadzenie Ogólne ONZ 27.12.2017
2. On the Origin of Species, Karol Darwin, London John Murray 1859
3. How and Why Plants Produce Honey — British Bee Journal 1887 
4. Le progrès de l'espèce — La vie des abeilles, Maurice Maeterlinck, Bibliotheque Charpentier, Paris E. Factuelle 1901
5. Comments From Quebec, Ernest A. Fortin — Canadian Bee Journal 1941
6. If the Bee Disappeared Off the Face of the Earth, Man Would Only Have Four Years Left To Live Quote investigator

Ilustracja:
Pszczoła miodna — Hans Benn / Pixabay

[P] 20.05.2020











Elisa Beetz-Charpentier, medal Paderewski, Mennica paryska 1934, godło plagiat orzeł Jerzy Michta, Andrzej Ludwik Włoszczyński, nierzetelność badawcza, pomówienie, oszczerstwo


Czy wiecie, że…


— … że zarzut plagiatu podniesiony wobec autora projektu godła państwowego z 1927 roku nie ma żadnego oparcia w dokumentach?


Zarzut plagiatu postawił dr Jerzy Michta w publikacji „Średniowieczny i współczesny Orzeł Biały” z roku 2017.* Na podstawie oglądu okolicznościowej plakiety z portretem Ignacego Paderewskiego, uznał iż widniejący na jej rewersie wizerunek orła stanowi pierwowzór godła państwowego z roku 1927. Jego zdaniem dowodzi tego data 1924 umieszczona na awersie przy portrecie Ignacego Paderewskiego.

Tezie dr Jerzego Michty przeczy jednak dokumentacja Mennicy Paryskiej poświadczająca, że plakieta nie została wyemitowana przed rokiem 1927. Na mocy umowy z 15 maja 1934 roku mennica nabyła od Elisy Beetz-Cherpentier modele galwanoplastyczne z płaskorzeźby portretowej Ignacego Paderewskiego, wykonanej przez nią w roku 1924. Formy galwanoplastyczne wykorzystane zostały dla potrzeb wykonania matrycy awersu plakiety okolicznościowej ku czci Paderewskiego. Zgodnie z umową wykonanie dodatkowych napisów i reliefów leżało w gestii Mennicy Paryskiej. Umowa nie przewidywała wykonania przez Élise Beetz-Charpentier płaskorzeźby na rewersie.**







--
* Średniowieczny i współczesny Orzeł Biały — godło państwa polskiego w państwowej i terytorialnej heraldyce — Jerzy Michta, Wydawnictwo Herb, Kielce 2017
** Traite relatif a l'edition, par la Monnaie de Paris sous le regime des droits d'auteur, de la medaille "Paderewski", Paryż 1934 — archiwum własne Aleksander Bąk

Ilustracje:
• Plakieta JJ Paderewski — Mennica Paryska 1934, foto © Aleksander Bąk / jakiznaktwoj.pl — archiwum własne
• Kopia umowy pomiędzy Mennicą Paryską a Elisą Beetz-Charpentier, 15 maja 1934 r. © Aleksander Bąk — archiwum własne

[P] 15.05.2020











jerzyk, jerzyki, wiosna, Aleksander Bąk


Przyznam, że z nastaniem cieplejszych dni dużą radość sprawiają ptasie trele z przyległego drzewostanu. Wszystko, co tylko może śpiewać „wydziera się” w niebogłosy, dając o sobie znać o poranku lub przed zmierzchem.

Jest jednak jeden znajomy świergot, na który czekam ze szczególny wytęsknieniem. Gdy go wreszcie usłyszę za oknem oznacza to, że… Tak! — jerzyki wróciły! Zatem wiosna już w pełni.

Jest jeszcze jeden powód, dla którego z radością witam jerzyki pod swoim dachem. Ich obecność oznacza bowiem, iż na dłuższy czas znikną…

mucha


--
Ilustracje:
• jerzyk zwyczajny (Apus apus)
• mucha domowa (Musca domestica)

[P] 10.05.2020













W najbliższy weekend okazja do świątecznego cieszenia się polskimi symbolami. W sobotę Dzień Flagi Rzeczypospolitej Polskiej, a w niedzielę Święto 3 Maja. Z tej okazji warto przygotować sobie Kokardę Narodową w kanonicznej formie oraz właściwym układzie barw. Dla zainteresowanych poniżej prosta instrukcja wykonania kokardy. A dla tych milusińskich „co w domu się nudzą” — polskie symbole narodowe w kolorowance do pobrania.



jak zrobić Kokardę Narodową, polska Kokarda Narodowa, Instrukcja wykonania Polskiej Kokardy Narodowej (plik do pobrania), kokarda to nie kotylion







Polskie symbole narodowe — kolorowanka (plik do pobrania), herb Orzeł Biały, godło Polski, flaga Polski, Biało-Czerwona, Kokarda Narodowa





--

Kokarda Narodowa — foto © 2011 Aleksander Bąk

Jak zrobić Kokardę Narodową — opracowanie © 2011 Aleksander Bąk

Polskie symbole narodowe — opracowanie © 2015 Aleksander Bąk


[P] 28.04.2020











Zawartość poprzedniej części b!oga z roku 2020 dostępna w zakładce b!2020-1.