B!og, czyli Niecodziennik — słów i obrazków co nieco, od czasu do czasu.

Wszelkie zamieszczone na b!ogu materiały mają oparcie w faktach udostępnionych publicznie, a ich przywołanie oraz przedstawienie — zarówno wizualne jak i treściowe — może być rozumiane wyłącznie jako stwierdzenie ocenne i stanowi wyrażenie osobistej opinii. Treści publikowane są w ramach konstytucyjnego prawa do wolności wyrażania swoich poglądów (Art. 54 Konstytucji RP).




• • •




ANNO DOMINI 2020




• • •




Polska, Polak, Kto ty jesteś Polak mały, Jestem z Polski, Polonus sum omnibus par, Poloniae natus civis res publicae, polski projektant Aleksander Bąk


Wielkopolska Ojczysta, Lubelskie Matczyne.
Śląsk i Małopolska kolebka pradziadów.
Wierne Podkarpacie jako wiano ślubne.
Polak z urodzenia, Rzplitej obywatel…

— Pytasz: kim ja jestem?

+ Chrześcijaninem.



--

Christianus sum, Poloniæ natus © Aleksander Bąk


Ilustracja:

Polska © Google Earth


[P] 25.07.2020















Wybory 2020, dziki wschód, Podkarpacie, Tradycja, skrzypek na dachu, Shalom
Wybory 2020, dziki wschód, Podkarpacie, Tradycja, skrzypek na dachu, Shalom


Co chroni naszą równowagę? — Tradycja!



Wsłuchując się w powyborcze echa, w których pobrzmiewa gromkie potępienie „dzikiego” elektoratu ze wschodniej Polski, odnieść można nieodparte wrażenie, że znamienita część wielko(pod)miejskich krytyków zapomniała, iż korzeniami sięga znacznie dalszego wschodu, czerpiąc stamtąd nie tylko „ludowe” tradycje :)


--
Ilustracja: Tradycja — Skrzypek na dachu, Norman Jewison 1971

[P] 19.07.2020











Andrzej Duda, wybory prezydenckie 2020, Orzeł Biały, Aquila Alba, Aquila Victoriosa Aleksander Bąk, godło Polski, herb Polski



--
Ilustracja:
Aquila Victoriosa — grafika publicystyczna © Aleksander Bąk

[P] 13.07.2020













Odpowiedź na XV niedzielę w roku



Gościu, siądź pod mym liściem, a odpoczni sobie!
Nie dojdzie cię tu słońce, przyrzekam ja tobie,
Choć się nawysszej wzbije, a proste promienie
Ściągną pod swoje drzewa rozstrzelane cienie.

Tu zawżdy chłodne wiatry z pola zawiewają,
Tu słowicy, tu szpacy wdzięcznie narzekają.
Z mego wonnego kwiatu pracowite pszczoły
Biorą miód, który potym szlachci pańskie stoły.

A ja swym cichym szeptem sprawić umiem snadnie,
Że człowiekowi łacno słodki sen przypadnie.
Jabłek wprawdzie nie rodzę, lecz mię pan tak kładzie
Jako szczep napłodniejszy w hesperyskim sadzie.


--
* Na lipę — Jan Kochanowski, Fraszki, Księgi wtóre — Wolne Lektury / Biblioteka Narodowa

Ilustracja:
Dwór polski — Dariusz Staniszewski / Pixabay











Wybory prezydenckie, Andrzej Duda, Rafał Trzaskowski, jaka Polska? Polska Sprawa, patriotyzm, głosowanie


Pytanie na kolejny tydzień:


— pod jakim drzewem chciałbyś spędzić swoje życie w Polsce?


--
Ilustracje:
• Lipa drobnolistna — Dobrcz, foto: Drumeros / Wikipedia
• Sztuczna palma daktylowa — Warszawa, Joanna Rajkowska, foto: Adrian Grycuk / Wikipedia


[P] 04.07.2020











Busko Zdrój, herb, flaga, symbole Buska, monstrancja, projektowanie herbów Aleksander Bąk


Czy wiesz, że…


— że miasto Busko-Zdrój ma w swoim herbie monstrancję promienistą?


Przy okazji uroczystości Bożego Ciała warto przywołać przykład obecności symboli religijnych w heraldyce samorządowej. W herbie miasta Busko-Zdrój widnieje charakterystyczny symbol promienistego słońca. Jego źródłem jest przedstawienie barokowej monstrancji, w której Hostia umieszczona w tzw. repozytorium okolona była ozdobnymi promieniami. Wizerunek ten obecny jest na odciskach pieczęci miejskich z XVI i XVIII wieku.


Busko-Zdrój pieczęć miejska, najstarsza pieczęć miasta Busko, Hostia, monstrancja promienista, promieniste słońce


--
Ilustracje:
• Hostia opromieniona — flaga heraldyczna
SIGILLVM OPIDI BUSKO — pieczęć miejska Buska z XVI wieku, AGAD
• SIGILUM . ADVO. ANALE . OPPIDU BUSKO — pieczęć miejska Buska z XVIII wieku, MNW


[P] 11.06.2020











Międzynarodowy Dzień Heraldyki, International Day of Heraldry, Biały Królik herold Królowej Kier, White Rabbit Heraut, Alicja w Krainie Czarów, Alice in Wonderland


Międzynarodowy Dzień Heraldyki


10 czerwca 1128 roku w Rouen piętnastoletni Godfryd Plantagenet został pasowany na rycerza przez normańskiego króla Anglii Henryka I. Z tej okazji otrzymał własny znak — sześć złotych lwów w błękitnym polu. Przedstawienie herbu umieszczone zostało na emaliowanej płycie grobowej w katedrze w Le Mans. Herb w tym wybarwieniu utrwalony został także w kronice Historia Anglorum przy adnotacji o śmierci Williama Longespee — wnuka Godfryda.

Z uwagi na fakt, iż jest to najstarszy zachowany wizerunek heraldyczny, dzień nobilitacji Godfryda Plantageneta stał się datą Międzynarodowego Dnia Heraldyki.




Ta specyficzna forma osobistego znaku tożsamościowego pojawiła się w Europie na początku XII wieku. Będąc symbolem godności rycerskiej herb stanowił w praktyce także formę bojowego znaku rozpoznawczego. Znaki rycerskie stały się w konsekwencji znakami własnościowymi, a ich przedstawienia pojawiły się na pieczęciach panów feudalnych. Znaki własnościowe przekształciły się z kolei w znaki ziemskie, a niektóre weszły także do heraldyki miejskiej.

Z naukowego punktu widzenia «heraldyka» stanowi dział nauki pomocniczej historii. Szczególnym obszarem heraldyki jest heraldyka samorządowa, obejmująca herby ziemskie i miejskie. O jej ekskluzywności świadczy fakt, iż akademicko utytułowanych heraldyków w Polsce jest tak prawdę niewielu. Warto w tym miejscu zauważyć, że miano „heraldyka” nie oznacza jednocześnie eksperta od projektowania herbów. Heraldyk może natomiast fachowo ułożyć blazon — czyli opis herbu.

Niestety praktyka dowodzi, że pretendentów do wszechstronnie heraldycznego mistrzostwa jest wielu. Nie dziwi zatem, że jak króliki mnożą się przedstawienia, bezkrytycznie aspirujące do miana tożsamościowych symboli lokalnych samorządów:


kurioza heraldyczne herb gminy Kaczory, herb gminy Szelków, herb gminy Łączna



A poza tym — niech żyje Heraldyka! Niech żyje! :)


--
Ilustracje:
• Herold Królowej Kier — Alicja w Krainie Czarów, Lewis Carroll (Charles Lutwidge Dodgson), rys. John Tenniel
• Godfryd Plantagenet — płyta nagrobna, s@bre / Wikipedia
• William de Longespée — herb osobisty, Historia Anglorum © British Library
• herb gminy Kaczory — projekt: Alfred Znamierowski 1998
• herb gminy Szelków — projekt: Robert Fidura / Kamil Wójcikowski 2012
• herb gminy Łączna — projekt: Jerzy Michta 2000

[P] 10.06.2020











Światowy Dzień Pszczół, Word Bee Day, pszczoła miodna, pszczoła w herbie, heraldyce, pszczoła heraldyczna, pszczoła herb plagiat Walter Leonhard


Czy wiesz, że…


— że to nie Albert Einstein wieścił zagładę ludzkości, gdy wyginą pszczoły? 


20 maja obchodzony jest Światowy Dzień Pszczoły. Rezolucja w sprawie ustanowienia dnia dedykowanego pszczołom podjęta została w 2017 roku z inicjatywy Słowenii przez Organizację Narodów Zjednoczonych.1 Postanowiono w ten sposób zwrócić uwagę na kluczową rolę pszczół w światowym systemie pozyskiwania żywności. Według badań 87% roślin jest zapylanych właśnie przez pszczoły, a ilość upraw roślin zależnych od zapylania wciąż się zwiększa. 

O zagrożeniu dla człowieka, związanym z ewentualnym wyginięciem pszczół mówiło znane powiedzenie przypisywane Albertowi Einsteinowi:
  • Jeśli wyginą pszczoły, człowiekowi zostaną cztery lata istnienia.
W rzeczywistości jego pierwotnym źródłem jest dzieło Karola Darwina O Pochodzeniu gatunków, w którym opisał zależność istnienia koniczyny od… kotów, które tępią myszy niszczące gniazda trzmieli ziemnych:
  • Koniczyna czerwona bywa nawiedzana tylko przez trzmiele, gdyż inne pszczołowate nie mogą się dostać do nektaru. Przypuszczano także, że motyle nocne mogą zapylać koniczynę, wątpię jednak, czy to możliwe w przypadku koniczyny czerwonej, gdyż waga ich ciała nie wystarczyłaby do obniżenia płatków korony. Możemy więc uważać za wysoce prawdopodobne, że gdyby trzmiele znikły zupełnie lub stały się bardzo rzadkie w Anglii, to bratki i koniczyna stałyby się również bardzo rzadkie lub zupełnie by znikły. Ilość trzmieli w danej okolicy zależy w znacznym stopniu od ilości myszy polnych, które niszczą ich plastry i gniazda. […] Tym sposobem, rzecz to zupełnie prawdopodobna, że obfitość kotów w danej okolicy wpływa za pośrednictwem najpierw myszy, a potem trzmieli na ilość pewnych kwiatów w tej okolicy.2

W 1887 roku brytyjski periodyk przedrukował amerykański komentarz, żartobliwie odnoszący się do spostrzeżeń Darwina:
  • Bezpieczeństwo Anglii zależy od utrzymywanej przez nią liczby kotów. Swoje twierdzenie dowodzi następująco: bez pomocy trzmieli czerwona koniczyna nie mogłaby zostać zapylona. Trzmiele zakładające gniazda w ziemi są ofiarami myszy. Koty niszcząc myszy dają trzmielom szansę na przeżycie. Stąd też konkluzja: nie ma kotów — dużo myszy; dużo myszy — brak trzmieli; brak trzmieli — brak koniczyny; brak koniczyny — brak bydła; bez bydła nie ma wołowiny; a bez wołowiny gdzież byłby Anglik? 3

Żart, żartem, ale kwestia ochrony pszczół jest oczywiście jak najbardziej poważna. Rzecz jednak w tym, że współcześnie propagowane działania ochronne nakierowane są głównie na pszczołę miodną. Ze zrozumiałych względów — z uwagi na jej użytkowy status przeliczalny na miliardowe dochody. A tak naprawdę udział w globalny zapylaniu roślin użytkowych ma nie tyle pszczoła hodowlana, ale przede wszystkim jej dziko żyjące gatunki. 

I to o nich właśnie była mowa w publikacji z początku XX wieku, która najbardziej przyczyniła się do upowszechnienia świadomości o zależności ludzkości od istnienia pszczół. Jej autorem był Maurice Maeterlinck — belgijski dramaturg i eseista, a jednocześnie wnikliwy obserwator przyrody. W swoim zbiorze esejów Życie pszczół, wydanym w roku 1901, napisał:
  • Znanych jest około czterech tysięcy pięćset dzikich pszczół. Oczywiste jest, że nie będziemy ich pomijać. Być może któregoś dnia pogłębione studium, obserwacje i doświadczenia, których dotychczas nie przeprowadzono, rzuciłyby decydujące światło na historię ewolucji pszczoły. […] Uczniowie Darwina, między innymi Hermann Müller, uważają małą dziką pszczołę, zwaną Prosopis, rozpowszechnioną w całym wszechświecie, za przedstawiciela pszczoły, z której wywodzą się wszystkie znane nam pszczoły. […] Być może nie zdając sobie z tego sprawy, nie podejrzewasz nawet, że miewasz przed sobą czcigodną babcię, której prawdopodobnie zawdzięczamy większość naszych kwiatów i owoców. Szacuje się, że ponad sto tysięcy gatunków roślin zniknęłoby, gdyby pszczoły ich nie odwiedziły i kto wie? sama nasza cywilizacja, ponieważ wszystko to łączy się zagadkowo […] 4

Po raz pierwszy złowieszczą przestrogę przypisano Albertowi Einsteinowi w kanadyjskim czasopiśmie z roku 1941. 5 Europejskim źródłem łączącym przedmiotowe stwierdzenie bezpośrednio z Einsteinem były francuskie periodyki pszczelarskie z roku 1965. 6 Jednakże żadne źródło archiwalne dotychczas nie potwierdziło, ażeby Einstein kiedykolwiek zdanie to wyartykułował osobiście. 

A zatem nie Einstein, lecz Darwin i Maeterlinck.


Zapowiedź: Czy wiesz, że wspomniany Maurice Maeterlinck może mieć też udział w wykazaniu nierzetelności badawczej, leżącej u podstaw zarzutu plagiatu wzoru orła w projekcie godła 1927 roku? Napiszę o tym w najbliższym czasie — zapraszam do czytania :)


--
1. Światowy Dzień Pszczół — Rezolucja A/RES/72/211, Zgromadzenie Ogólne ONZ 27.12.2017
2. On the Origin of Species, Karol Darwin, London John Murray 1859
3. How and Why Plants Produce Honey — British Bee Journal 1887 
4. Le progrès de l'espèce — La vie des abeilles, Maurice Maeterlinck, Bibliotheque Charpentier, Paris E. Factuelle 1901
5. Comments From Quebec, Ernest A. Fortin — Canadian Bee Journal 1941
6. If the Bee Disappeared Off the Face of the Earth, Man Would Only Have Four Years Left To Live Quote investigator

Ilustracja:
Pszczoła miodna — Hans Benn / Pixabay

[P] 20.05.2020











Elisa Beetz-Charpentier, medal Paderewski, Mennica paryska 1934, godło plagiat orzeł Jerzy Michta, Andrzej Ludwik Włoszczyński, nierzetelność badawcza, pomówienie, oszczerstwo


Czy wiecie, że…


— … że zarzut plagiatu podniesiony wobec autora projektu godła państwowego z 1927 roku nie ma żadnego oparcia w dokumentach?


Zarzut plagiatu postawił dr Jerzy Michta w publikacji „Średniowieczny i współczesny Orzeł Biały” z roku 2017.* Na podstawie oglądu okolicznościowej plakiety z portretem Ignacego Paderewskiego, uznał iż widniejący na jej rewersie wizerunek orła stanowi pierwowzór godła państwowego z roku 1927. Jego zdaniem dowodzi tego data 1924 umieszczona na awersie przy portrecie Ignacego Paderewskiego.

Tezie dr Jerzego Michty przeczy jednak dokumentacja Mennicy Paryskiej poświadczająca, że plakieta nie została wyemitowana przed rokiem 1927. Na mocy umowy z 15 maja 1934 roku mennica nabyła od Elisy Beetz-Cherpentier modele galwanoplastyczne z płaskorzeźby portretowej Ignacego Paderewskiego, wykonanej przez nią w roku 1924. Formy galwanoplastyczne wykorzystane zostały dla potrzeb wykonania matrycy awersu plakiety okolicznościowej ku czci Paderewskiego. Zgodnie z umową wykonanie dodatkowych napisów i reliefów leżało w gestii Mennicy Paryskiej. Umowa nie przewidywała wykonania przez Élise Beetz-Charpentier płaskorzeźby na rewersie.**







--
* Średniowieczny i współczesny Orzeł Biały — godło państwa polskiego w państwowej i terytorialnej heraldyce — Jerzy Michta, Wydawnictwo Herb, Kielce 2017
** Traite relatif a l'edition, par la Monnaie de Paris sous le regime des droits d'auteur, de la medaille "Paderewski", Paryż 1934 — archiwum własne Aleksander Bąk

Ilustracje:
• Plakieta JJ Paderewski — Mennica Paryska 1934, foto © Aleksander Bąk / jakiznaktwoj.pl — archiwum własne
• Kopia umowy pomiędzy Mennicą Paryską a Elisą Beetz-Charpentier, 15 maja 1934 r. © Aleksander Bąk — archiwum własne

[P] 15.05.2020











jerzyk, jerzyki, wiosna, Aleksander Bąk


Przyznam, że z nastaniem cieplejszych dni dużą radość sprawiają ptasie trele z przyległego drzewostanu. Wszystko, co tylko może śpiewać „wydziera się” w niebogłosy, dając o sobie znać o poranku lub przed zmierzchem.

Jest jednak jeden znajomy świergot, na który czekam ze szczególny wytęsknieniem. Gdy go wreszcie usłyszę za oknem oznacza to, że… Tak! — jerzyki wróciły! Zatem wiosna już w pełni.

Jest jeszcze jeden powód, dla którego z radością witam jerzyki pod swoim dachem. Ich obecność oznacza bowiem, iż na dłuższy czas znikną…

mucha


--
Ilustracje:
• jerzyk zwyczajny (Apus apus)
• mucha domowa (Musca domestica)

[P] 10.05.2020













W najbliższy weekend okazja do świątecznego cieszenia się polskimi symbolami. W sobotę Dzień Flagi Rzeczypospolitej Polskiej, a w niedzielę Święto 3 Maja. Z tej okazji warto przygotować sobie Kokardę Narodową w kanonicznej formie oraz właściwym układzie barw. Dla zainteresowanych poniżej prosta instrukcja wykonania kokardy. A dla tych milusińskich „co w domu się nudzą” — polskie symbole narodowe w kolorowance do pobrania.



jak zrobić Kokardę Narodową, polska Kokarda Narodowa, Instrukcja wykonania Polskiej Kokardy Narodowej (plik do pobrania), kokarda to nie kotylion







Polskie symbole narodowe — kolorowanka (plik do pobrania), herb Orzeł Biały, godło Polski, flaga Polski, Biało-Czerwona, Kokarda Narodowa





--

Kokarda Narodowa — foto © 2011 Aleksander Bąk

Jak zrobić Kokardę Narodową — opracowanie © 2011 Aleksander Bąk

Polskie symbole narodowe — opracowanie © 2015 Aleksander Bąk


[P] 28.04.2020











Zawartość poprzedniej części b!oga z roku 2020 dostępna w zakładce b!2020-1.